چه كساني راه خير و خوبي را مي بندند؟

نفرين خدا بر آنان كه راه خير و خوبي را مي بندند، پرسيدند: چه كساني چنين اند؟ فرمودند: كسي كه به او خوبي مي كنند و او كفران مي ورزند، آنگاه صاحب نعمت به ديگري احسان نمي كند.

شكر از واژه هايي است كه در ادبيات قرآن به آن برخورد مي كنيم و در لغت به معناي تصور نعمت در ذهن و اظهار آن در گفتار و كردار است.

شكرگزاري با قلب، زبان و عمل، در روايات اسلامي نيز به همين معني آمده است و امام صادق (ع) مي فرمايند: "هر كس نعمت خدا داده را با دل بشناسد، شكرش را ادا كرده است."
......

نفرين خدا بر آنان كه راه خير و خوبي را مي بندند، پرسيدند: چه كساني چنين اند؟ فرمودند: كسي كه به او خوبي مي كنند و او كفران مي ورزند، آنگاه صاحب نعمت به ديگري احسان نمي كند.

شكر از واژه هايي است كه در ادبيات قرآن به آن برخورد مي كنيم و در لغت به معناي تصور نعمت در ذهن و اظهار آن در گفتار و كردار است.

شكرگزاري با قلب، زبان و عمل، در روايات اسلامي نيز به همين معني آمده است و امام صادق (ع) مي فرمايند: "هر كس نعمت خدا داده را با دل بشناسد، شكرش را ادا كرده است."

خداوند در آيه 78 سوره مباركه نحل مي فرمايد: "و جعل لكم السمع و الابصار و الافئده لعلكم تشكرون"؛ به شما چشم و گوش داد، حواس‏ داد باشد كه شما سپاسگزاري كنيد.

امام صادق (ع) مي فرمايند: "در تورات نوشته است: كسي كه به تو نعمت داد، سپاسش گزار و هر كس از تو سپاسگزاري كرد، نعمتش بده. زيرا با سپاسگزاري نعمت ها نابود نگردد و با ناسپاسي پايدار نماند. سپاسگزاري مايه افزايش نعمت و ايمني از دگرگوني است."

در حديث مي خوانيم كه خداوند به موسي (ع) وحي كرد: حق شكر مرا به جا آور. موسي گفت: اين كار امكان ندارد، زيرا هر كلمه شكر نيز شكري ديگر لازم دارد. وحي آمد همين اقرار تو و اينكه مي داني هر چه هست از من است، بهترين شكر من است.

امام صادق (ع) فرمودند: شكر نعمت دوري از گناه است و نيز فرمودند: شكر آن است كه انسان نعمت را از خدا بداند نه از زيركي و علم و عقل و تلاش خود يا ديگران و به آنچه خدا به او داده راضي باشد و نعمت هاي الهي را وسيله گناه قرار ندهد، شكر واقعي آن است كه انسان نعمت خدا را در مسير خدا قرار دهد.

امام باقر (ع) نيز مي فرمايند: "روزي يكي از همسران پيامبر (ص) به آن حضرت (ص) عرض كرد: خداوند گذشته و آينده تو را مشمول رحمت خويش قرار داده است. چرا اينقدر خود را در زحمت عبادت مي افكني؟ حضرت (ص) پاسخ دادند: آيا بنده اي بسيار شكر كننده نباشم؟"

بايد توجه داشت از عواملي كه باعث ازدياد روزي مي شود شكر نعمت است چرا كه شكر نعمت نعمتت افزون كند و كفر، نعمت از كفت بيرون كند حضرت علي (ع) در اين باره مي فرمايند: شكر نعمة يضاعفها و يزيدها؛

كفران نعمت به معناي پوشاندن و نديده گرفتن نعمت ها است. خداوند، گرچه نيازمند سپاسگزاري و عبادت ما نيست، ولي آنها را از روي حكمت و مصلحت بر بندگان ضروري دانسته و در قرآن كريم پس از نويد به سپاسگزاران، با ناسپاسان بي اعتنايي كرده، مي فرمايد: "وَ مَنْ يَشْكُرْ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ"(لقمان، 13) آنكه سپاسگزاري كند سپاسش به نفع خود او است و هر كه كفران ورزد، خداوند بي نياز و ستوده است.

رسول اكرم (ص) فرمودند: "بنده اي را در قيامت به پيشگاه الهي مي آورند و خداوند درباره او فرمان عذاب مي دهد عرض مي كند، بارالها! درباره ام امر به دوزخ فرمودي با آن كه من در دنيا مسلمان و قاري قرآن بودم، خداوند مي فرمايد بنده من! نعمت هايي را به تو دادم و شكر آنها را بجاي نياوردي. عرض مي كند، بارالها! فلان نعمت را دادي تو را شكر كردم، فلان نعمت را دادي، تو را شكر نمودم، يك به يك نعمت ها را مي شمرد و از شكرها نام مي برد. خداوند مي فرمايد: بنده من! راست مي گويي، جز آن كه كسي را كه من به دست او نعمت خود را به تو رساندم شكر نكردي، و من با خود عهد نموده ام شكر نعمت هايي را كه به بنده اي داده ام نپذيرم تا شكر كند كسي را كه نعمت من توسط او به وي رسيده است."

يكي از آثار كفران نعمت كم شدن احسان و نيكي در جامعه است؛ امام صادق (ع) مي فرمايند: "نفرين خدا بر آنان كه راه خير و خوبي را مي بندند، پرسيدند: چه كساني چنين اند؟ فرمودند: كسي كه به او خوبي مي كنند و او كفران مي ورزند، آنگاه صاحب نعمت به ديگري احسان نمي كند."

منابع:

1- اصول كافي
2- تفسير نمونه
3- سفينه البحار
4- وسائل الشيعه